Znowu piecze cię mała, biała ranka w ustach, choć poprzednia dopiero co zniknęła? Zajrzyj do kubka na szczoteczki. Osoby myjące zęby szczoteczką z twardym włosiem mają afty od urazów śluzówki dwa razy częściej niż ci, którzy wybierają włosie miękkie lub bardzo miękkie. Taką szczoteczkę trzeba też wymieniać co trzy miesiące.
Twarde włosie rani śluzówkę
Chodzi o tak zwane afty traumatyczne, czyli takie, które pojawiają się w miejscu drobnego urazu. Dwukrotnie wyższe ryzyko przy twardym włosiu wykazały badania opublikowane w „Journal of Oral Pathology and Medicine”. Porównano w nich użytkowników szczoteczek twardych z osobami, które sięgają po miękkie i bardzo miękkie.
Mechanizm jest prosty. Sztywne włosie przy każdym ruchu ociera dziąsła i wewnętrzną stronę policzków. Każde takie otarcie to mikrouraz, a z mikrourazu robi się bolesna ranka. Stomatolodzy wskazują jeszcze dwóch winowajców: niewłaściwą technikę szczotkowania i zużytą szczoteczkę, która dawno powinna trafić do kosza.
Wiele osób kupuje twardą szczoteczkę, bo wydaje się, że lepiej doczyści zęby. Sama długo byłam o tym przekonana. Dla delikatnej śluzówki takie włosie działa jednak jak drapak, a zęby da się porządnie umyć także miękką szczoteczką.
Co sprawdzić przy umywalce?
Weź swoją szczoteczkę do ręki i przejdź przez cztery punkty. To zajmie tylko chwilę.
- Twardość włosia. Oznaczenie zwykle jest na opakowaniu albo na rączce. Szukaj szczoteczek miękkich lub bardzo miękkich. Jeśli twoja jest twarda, a afty wracają, to pierwszy trop.
- Kształt włosia. Popatrz na główkę z boku. Włosie rozchylone na boki, pozaginane albo zdeformowane gorzej czyści i łatwiej kaleczy dziąsła.
- Czystość. Niedokładnie wypłukana szczoteczka zbiera resztki pasty i jedzenia, a w takim miejscu namnażają się bakterie. Po każdym myciu opłucz ją pod bieżącą wodą i odstaw włosiem do góry, żeby wyschła.
- Wiek szczoteczki. Jeśli nie pamiętasz, kiedy pojawiła się w kubku, najpewniej pora na nową.
Jak często wymieniać szczoteczkę?
Zalecenie jest jasne: co trzy miesiące, najpóźniej co cztery. Termin obowiązuje także wtedy, gdy szczoteczka nie wygląda na zużytą. Nie czekaj, aż włosie się rozjedzie, bo wtedy od dawna czyści gorzej i może podrażniać śluzówkę.
Najprościej ustawić przypomnienie w telefonie albo kupić kilka szczoteczek naraz i wymieniać je z początkiem każdej pory roku. Sprawdziłam oba sposoby i u mnie lepiej działa ten drugi: nowa szczoteczka na wiosnę, lato, jesień i zimę.
Myj zęby delikatniej
Nawet najbardziej miękka szczoteczka podrażni śluzówkę, jeśli szorujesz nią z całej siły. Mocny docisk nie sprawia, że zęby są czystsze, za to zwiększa ryzyko otarć. Prowadź szczoteczkę spokojnie i uważaj zwłaszcza przy dziąsłach oraz tam, gdzie zęby stykają się z policzkiem. Pieczenie po myciu to znak, że ruchy są za mocne.
Kiedy z aftą iść do dentysty
Afta od szczoteczki zwykle znika sama, gdy przestajesz drażnić to miejsce. Wizyta u dentysty ma sens, gdy:
- afty wracają mimo zmiany szczoteczki na miękką i delikatniejszego mycia,
- ranka długo się nie goi albo zamiast się zmniejszać, rośnie,
- zmian jest kilka naraz albo są tak bolesne, że utrudniają jedzenie i mówienie,
- afta wciąż pojawia się w tym samym miejscu.
Ostatni sygnał bywa wskazówką, że śluzówkę rani coś innego niż szczoteczka, na przykład ostra krawędź zęba albo wypełnienia. Dentysta sprawdzi to podczas zwykłego przeglądu i oceni, czy zmiana wymaga dalszej diagnostyki.
